Mẹo nhỏ: Để tìm kiếm chính xác các bài viết có nội dung hữu ích dành cho độc giả, hãy search trên Google với cú pháp: "Từ khóa" + "cafenet". (Ví dụ: thiệp tân linh mục cafenet). Tìm kiếm ngay
14 lượt xem

Nhớ má, nhớ những món ăn lạ mắt cafenet

Cùng cafenet đọc nội dung bài viết hay tại đây Nhớ má, nhớ những món ăn lạ mắt

Nhà đông người, mỗi dịp Tết má tôi thường tráng chừng 20 lít gạo. tuy nhiên thời đó chưa tồn tại máy nên mỗi lần xay bột, má tôi kiên trì ngồi bên cái cối đá, tay phải quay, tay trái đổ thêm gạo, thêm nước… ít nhứt là nửa ngày.

Để phơi bánh kịp khô trong ngày nên việc tráng bánh phải chính thức từ rất sớm. Mới hừng đông ba tôi đã thức dậy đốt củi và bắc cái ơ nước lên lò, chụm lửa lộn với nước sôi để tảng sáng má tôi chính thức tráng bánh. Cái ơ nói ở đây khác với cái xoong vì nó được nắn bằng đất sét. Thân và đáy ơ hình bầu tròn. Miệng ơ túm lại, có niền và hoa văn. Vì bằng đất sét nên ơ rất dễ bể nếu va chạm mạnh.

Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 1

Dụng cụ tráng bánh gồm có một khuôn vải trắng phủ lên miệng ơ. một chiếc gáo bằng một phần ba miểng dừa được cạo gọt thật láng và tra cán dài chừng 6 tấc để múc bột và quây bánh. Một cây lẹm dẹp vót bằng tre, dài chừng 5 tấc và một chiếc ống trúc dài tương tự dùng để làm lấy bánh đem phơi. Bánh phơi trên cái vĩ được đan bằng tàu dừa chẻ làm đôi, xoay trở ngược và đan dính lại. Nếu gặp ngày có nắng thì bánh phơi từ sáng tới xế chiều thì đem nướng ăn được.

Về sau, người ta không hề đắp lò tốn nhiều thời hạn nữa mà chỉ việc tìm chỗ có bóng mát ở góc sân rồi đào lổ âm xuống đất, khoét lổ thông hơi để khi chụm củi khói có đường kính trắng thoát rồi bắc cái xoong lên trên. Nồi chứa nước người ta cũng không hề tận dụng cái ơ bằng đất nữa mà dùng cái xoong bìa cắt (khác với miệng xoong cuốn lại) loại lớn, bịt cái khuôn vải trắng lên miệng xoong là xong.

Bánh tráng quê tôi xưa người ta thường làm hai loại là bánh trắng và bánh ngọt. Bánh trắng thì tùy thích riêng của mỗi nhà, tuy nhiên thường có mè vàng, mè đen, có dừa bầm nhuyển và thêm chút muối bột để khi nướng, ăn có vị hơi mằn mặn của muối bột và vị thơm, béo của dừa và mè. Hồi đó má tôi không pha nước dừa vào bột như giờ đây. Bánh ngọt thì cũng tương tự tuy nhiên pha thêm đường kính trắng vào bột.

Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 2
Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 3

Một mái ấm gia đình làm nghề tráng bánh ở Giồng Trôm, Bến Tre

Thời điểm tráng bánh thường trùng với dịp tát đìa. Ngoài con cá quả, cá trê vàng, cá rô mề, ba tôi đem rộng ở thạp da bò để dành mấy ngày Tết còn tồn tại vô số tép nhỏ, mà giờ đây người ta gọi là “món ăn đặc sản”. Loại tép này khi tháo nước trên ruộng xuống để gieo sạ hoặc tát đìa, người ta lấy tấm lưới dày đem hứng và được tính bằng giạ, bằng thúng. Tép nhiều quá nên nhà nào thì cũng đem luộc rồi đổ ra đệm phơi khô để dành ăn dần hoặc ướp làm mắm ruốc.

Dịp tráng bánh cũng là thời cơ để bọn trẻ em có thêm món bánh tráng ướt. Má tôi lấy mớ tép lột bỏ đầu, rửa sạch, đem luộc cho chín rồi nạo thêm mớ quả dừa tươi. Bọn trẻ em thì chạy ra bờ sông hái thêm đọt vừng, đọt lụa. Vậy là có món bánh tráng nóng hổi cuốn với tép luộc và đọt vừng, đọt lụa rồi chấm với nước mắm nam ngư tỏi, chanh, ớt. Mà hồi đó ở nhà quê dù nghèo tuy nhiên nhà tôi thường mua nước mắm nam ngư tĩn hiệu cá cơm Phan Thiết. Tôi không nhớ thời trước người ta có ghi “độ đạm” hay là không tuy nhiên mừi hương thì tuyệt vời. Với vị béo của bánh tráng ướt, vị ngọt của tép, cơm dừa nạo và vị hơi chua nhuốt nhuốt, chát chát của đọt lụa, đọt vừng kết tương thích với nước mắm nam ngư cá cơm. Một món ăn nói theo cái cách khác là ngon “bá chấy”!

thời trước, vùng Đồng Tháp Mười gần như bỏ hoang vì chiến tranh, không tồn tại người ở, nên đến mùa nước lụt thì cá theo dòng nước chảy tràn về phía hạ lưu nhiều vô số kể. Đầu mùa nhà nào thì cũng mua lưới về giăng bắt cá rô. Giữa mùa thì giăng câu bắt con cá quả, cá trê vàng. Đến khi nước rút, tôm cá từ trên ruộng chạy xuống đìa và từ khoảng 25 tháng Chạp thì sẵn sàng tát đìa, bắt cá để dành ăn Tết.

Từ giữa thập niên 1960 trở về trước máy đuôi tôm nhập cảng hiệu Kohler, Clinton “bốn ngựa tư” (4 ¼) còn chưa thịnh hành nên người ta tát đìa bằng gàu dai. Gàu được đan bằng tre có hình chóp, miệng tròn, đít nhọn, mỗi bên buột hai sợi dây luộc, loại dây được thắt bằng bẹ chuối khô, dài chừng 3m vào miệng và đáy gàu. Khi tát thì hai người đứng ở hai bờ miệng đìa, chân dạng ra, hai tay nắm hai đầu dây được xỏ vào ống tre để dễ cầm, uyển chuyển cùng quăng gàu úp xuống đìa, múc nước rồi căng dây kéo gàu lên đổ nước ra sông.

Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 4

n

Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 5
Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 6
Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 7

Phơi bánh

Công việc tát đìa khá nặng nhọc nên thường chỉ giành cho đàn ông. Vì đìa rất sâu và dài, có đìa dài tới cả trăm mét theo như hình chữ L hoặc chữ U nên có khi tát từ sáng tới trưa mới cạn. Khi tát cạn, chủ đìa 3 – 4 người dàn hàng ngang từ từ tiến lên mò cá. Theo sau là cả chục người mang giỏ, mang rổ đi… bắt hôi. tuy nhiên chủ đìa dàn ngang vậy tuy nhiên cá vẫn bị sót như thường. Có khi người bắt hôi mò được con con cá quả bự chảng chui sâu dưới bùn khiến cho chủ đìa tiếc hùi hụi.

tuy nhiên công việc vất vả, công phu nhứt là quết bánh phồng. thời trước, lúc chưa tồn tại máy chà loại nhỏ hiệu Yanmar, Kubota, mỗi lần chà gạo phải đi rất xa nên má tôi thường hẹn vài người trong xóm cùng đi. Hồi đó ít nhà ai có đồng hồ đeo tay nên mọi người phải thức dậy từ lúc gà gáy bận nhứt để bơi xuồng đi chừng 5 – 6 cây số tới nhà máy chà bắt số thứ tự. Mỗi lần chà gạo thường mất hơn nửa ngày.

Riêng nếp, vì thỉnh thoảng mới dùng, số lượng ít, nên không đem chà ở nhà máy được. Để làm bánh phồng người ta phải xay nếp bằng cối xay tay và sẽ cho vào cối giã gạo giã liên tục đến khi nếp lứt thành nếp trắng. Giã xong lại đổ vào mâm ngồi lựa từng hạt để lấy hạt đục, bỏ hạt trong. Người dân quê nói hạt này cũng là hạt nếp tuy nhiên không rặt. Nếu không loại bỏ thì mặc dù đã qua những quy trình nấu xôi, quết nhuyển rồi cán thành bánh phồng, tới khi nướng hạt vẫn còn đấy y nguyên, khi ăn tương tự như cắn phải hạt sạn.

Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 8
Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 9
Nhớ Tết thời thơ ấu ở miền Tây: Nhớ má, nhớ những món ăn độc đáo - ảnh 10

Tour du ngoạn tát đìa ở cồn Tân Long, TP Mỹ Tho

Cũng từ lúc gà gáy bận nhứt, ba má tôi phải thức dậy nấu xôi và sẽ cho vào cối giã gạo và quết liên tục Tính đến sáng. Quết Tính đến khi nào hạt nếp đã thành bột thật nhuyển mới đem ra bộ ván, bốc từng viên bột rồi cán thành bánh phồng và đem phơi. Quết càng lâu, càng nhuyển thì khi nướng bánh phồng sẽ càng nở lớn. Loại bánh này khi ăn xúc cảm hơi ngọt và xốp. Những ngày cận Tết, ở nhiều vùng quê xưa, khi chân trời phía đông rạng lên ánh bình minh thì người ta nghe tiếng động cùm cum, cùm cum uyển chuyển, vui tai của tiếng chày quết bánh phồng, tương tự như tiếng chày giã bàng.

Ngày Tết ở quê xưa còn tồn tại một món quê mùa, dân dã tuy nhiên nhà nào thì cũng đều phải có. Đó là món chuối khô ngào đường kính trắng. để sở hữu món chuối khô đãi khách thì từ thời điểm tháng 10, tháng 11 âm lịch người ta phải để dành những quày chuối xiêm, trái lớn, khi chín đem ép, phơi cho thật khô rồi gói nhiều lớp bằng lá chuối và treo phía trên giàn bếp. Đợi khi Tết đến thì đem xuống xắt nhỏ, ngào chung với đường kính trắng, gừng, hạt đậu phộng. Món này dùng chung với nước trà nóng thật ngon.

còn tồn tại một món Tết nữa tuy nhiên giờ đây không hề thú vị là dưa hấu. thời trước dưa hấu mỗi năm chỉ trồng vào mùa Tết. Vì vậy thấy dưa hấu, bánh tráng, nghe tiếng pháo là Tết. Ngày Tết, nhà nào trên bàn thờ dù giàu nghèo cũng đều chưng cặp dưa hấu. Nếu không mua được trái lớn thì cũng chọn cặp dưa tròn đều. Còn giờ đây dưa hấu được bán quanh năm, bốn mùa.


Nguồn: 24h.com.vn – vietnamnet.vn – thanhnien.vn
TỪ KHÓA: Nhớ má, nhớ những món ăn lạ mắt

Bài viết cùng chủ đề:

Bài viết mới cập nhật:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *